Mediacja jako narzędzie rozwiązywania konfliktów
Konflikty istniały od zawsze, istnieją obecnie i będą istnieć w przyszłości. Zazwyczaj wynikają z odmiennego podejścia minimum dwóch osób do tej samej kwestii. Różnimy się od siebie poglądami, charakterami, nawykami, doświadczeniem, pochodzimy z różnych środowisk czy kultur. Różnice między ludźmi nie są niczym złym. Często problemem staje się brak umiejętności rozwiązywania konfliktów. Posiadanie tych umiejętności jest niezwykle cenne dla budowania pozytywnych relacji międzyludzkich. Jednak nie każdy je posiada. W takim przypadku warto mieć wiedzę, kto może nam pomóc. Jedną z takich osób jest mediator, a jednym ze sposobów rozwiązywania konfliktów są mediacje.
Zgodnie z definicją Słownika Języka Polskiego PWN mediacja to pośredniczenie
w sporze, mające na celu ułatwienie stronom dojście do porozumienia1. Oznacza to w praktyce, że do rozwiązania naszego konfliktu zapraszamy osobę trzecią, bezstronną (mediator), która wysłucha naszej wersji oraz wersji drugiej strony. Zadba o to, aby również obie strony usłyszały się wzajemnie, a przede wszystkim usłyszały o swoich potrzebach oraz oczekiwaniach. Ponadto wycisza negatywne emocje stron, które pojawiają się przy konfliktach i zazwyczaj utrudniają zawarcie zgody. Mediator słucha i zadaje pytania po to, aby obie strony mogły wspólnie dojść do porozumienia, które powinno być satysfakcjonujące zarówno dla jednej jak i dla drugiej strony. Mediator nie rozwiązuje problemu, nie decyduje za nikogo, nie ocenia, ani nie narzuca też własnego rozwiązania. Jego rolą jest wsparcie stron, aby ustaliły rozwiązanie konfliktu i doszły do porozumienia. Nie dąży do sytuacji wygrany – przegrany, lecz wygrany – wygrany. Czas mediacji może być bardzo różny, podobnie jak liczba spotkań. Decyduje o tym między innymi: rodzaj sprawy ii stopień jej trudności, a także poziomu zaangażowania stron.
Zakończenie mediacji ugodą wymaga chęci zrozumienia drugiej strony i jej potrzeb.
Wystarczy jednak, aby jedna ze stron uparcie obstawała wyłącznie przy własnych
korzyściach i swojej racji, a mediacje mogą zakończyć się bez porozumienia. W praktyce może to oznaczać przeniesienie sporu na drogę sądową lub eskalowanie konfliktu.
Zasady mediacji2
● Dobrowolność – przed przystąpieniem do mediacji strony muszą wyrazić na to
zgodę. W każdej chwili mogą zrezygnować z udziału w tym procesie.
● Bezstronność – mediator traktuje obie strony w taki sam sposób. Nie może nikogo
faworyzować, ani stawać po jednej ze stron.
● Poufność – wszystkie dokumenty i ustalenia dokonane w trakcie mediacji pozostają w ścisłej tajemnicy osób uczestniczących w mediacjach.
● Neutralność – mediator nie narzuca własnego rozwiązania, ale zachowując
profesjonalizm i zasady etyki pomaga w wypracowaniu rozwiązania przez strony.
● Akceptowalność – osoba prowadząca mediacje (mediator) jak i ostateczne warunki porozumienia powinny być zaakceptowane przez strony.
Mediatora można znaleźć na stronach internetowych sądów okręgowych, ośrodków
mediacyjnych lub prywatnych stronach mediatorów, którzy w ten sposób promują swoje usługi3. W niektórych uczelniach, szkołach, firmach czy urzędach zatrudniona jest osoba posiadająca uprawnienia mediatora. Pomaga ona rozwiązywać konflikty szkolne czy między pracownikami. Warto się dowiedzieć, czy w Waszej organizacji znajduje się taka osoba i może udzielić cennego wsparcia.
Katarzyna Gromadka
Doradca zawodowy
Źródła:
1. https://sjp.pwn.pl/slowniki/mediacja.html
2. https://mediator.org.pl/baza-wiedzy/zasady-mediacji
3. https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/mediacje
